Hakkımda disiplin soruşturması başlatıldı ve yazılı savunma istendi. Ne yapmalıyım?
Savunma istem yazısı tebliğ edildiğinde, öncelikle soruşturmaya esas bilgi ve belgelerin (tutanak, ifade, rapor vb.) birer suretinin tarafınıza verilmesi gerekir.
Eğer belgeler size verilmediyse, öncelikle bu belgelerin birer örneğinin tarafınıza verilmesini ve savunma sürenizin uzatılmasını talep edin.
Soruşturma kararı verilmiş olması, ceza verileceği anlamına gelmez; eksik usul işlemleri, savunma alınmaması, belgelere ulaşım hakkının kısıtlanması gibi hatalar disiplin cezasının iptal nedeni olabilir.
Savunma süresi tebliğ tarihinden itibaren kural olarak 7 gün olup idare daha uzun bir süre belirleyebilir. Savunmanızı yazılı olarak, belge ve delillerinizle birlikte sunmalısınız. Savunmanız alınmadan disiplin cezası verilemez.
Hakkımda disiplin cezası verildi. Ne yapmalıyım?
Disiplin cezalarına karşı itiraz süresi, kararın size tebliğ tarihinden itibaren kural olarak 7 gün olup idare daha uzun bir süre belirleyebilir. Bu süre içinde itiraz edilmezse ceza kesinleşir. İtiraz dilekçenizi süresi içinde idareye sunmanız gerekir.
Hangi disiplin cezasına karşı nereye itiraz etmeliyim?
Uyarma, Kınama, Aylıktan Kesme cezalarında Disiplin Kurulu'na itiraz edebilirsiniz.
Kademe İlerlemesinin Durdurulması, Devlet Memurluğundan Çıkarma cezalarında ise Yüksek Disiplin Kurulu'na itiraz edebilirsiniz.
Hukuki destek için Sendikamız Genel Merkezine başvurabilirsiniz.
İtiraz merci, ne kadar sürede karar verir?
İtiraz dilekçesi ve eklerinin kendisine ulaşmasından itibaren 30 gün içinde karar verilmesi zorunludur.
İtiraz kabul edilirse disiplin amiri cezayı hafifletebilir veya tamamen kaldırabilir. Disiplin amirinin bu konuda “ısrar yetkisi” bulunmamaktadır.
Disiplin cezasına itirazım reddedildi. Ne yapmalıyım?
Disiplin cezalarına karşı idari yargı yolu açıktır. Kararın size tebliğinden itibaren 60 gün içinde idare mahkemesinde iptal davası açabilirsiniz. Sendika hukuk birimimiz, dava dilekçenizin hazırlanmasında size destek sağlar.
Disiplin cezasına hiç itiraz etmedim. Yine de dava açabilir miyim?
Evet. İtiraz etmemiş olsanız dahi, kararın tebliğinden itibaren 60 gün içinde idari yargıda dava açabilirsiniz. Bu süre hak düşürücüdür; süre geçtikten sonra dava açma hakkınız ortadan kalkar.
Disiplin soruşturmasında zamanaşımı süresi var mıdır?
Evet, vardır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 127. maddesi uyarınca:
-Uyarma, Kınama, Aylıktan Kesme, Kademe İlerlemesinin Durdurulması cezaları için:
Fiilin öğrenilmesinden itibaren 1 ay içinde soruşturmaya başlanmazsa disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
-Devlet Memurluğundan Çıkarma cezalarında ise bu süre 6 aydır.
-Ayrıca her halde fiilin işlendiği tarihten itibaren 2 yıl geçtikten sonra disiplin cezası verilemez.
Disiplin cezasını kim verir?
657 sayılı Kanunun 126. maddesine göre:
-Uyarma, Kınama, Aylıktan Kesme: Disiplin amirleri,
-Kademe İlerlemesinin Durdurulması: Disiplin Kurulunun uygun görüşüyle atamaya yetkili amir,
-Devlet Memurluğundan Çıkarma: Yüksek Disiplin Kurulu tarafından verilir.
Disiplin soruşturmasında bir alt ceza uygulanabilir mi?
Evet. Geçmiş hizmetleri olumlu olan, ödül veya başarı belgesi bulunan memurlar hakkında, verilecek ceza bir derece hafif uygulanabilir. Ancak bu takdir hakkı, disiplin amirine veya kurula aittir ve karar gerekçesinde neden alt ceza uygulanıp uygulanmadığı açıkça belirtilmelidir.
Vekâleten atanan amir disiplin cezası verebilir mi?
Evet. 657 sayılı Kanunun 86. maddesi uyarınca vekil, asilin tüm yetkilerine sahip olduğundan, vekâleten görevlendirilen amir de kanunda gösterilen sınırlar dahilinde disiplin cezası vermeye yetkilidir.
Soruşturma konusu olayda taraf olan disiplin amiri ceza verebilir mi?
Hayır. Tarafsızlık ve objektiflik ilkeleri gereğince, soruşturma konusu olayın tarafı olan amirin ceza vermesi hukuka aykırıdır. Bu durumda, amir çekilme talebinde bulunmalı ve işlem başka bir disiplin amiri tarafından yürütülmelidir.
Disiplin soruşturması geçirdim, beraat ettim. Aynı fiilden tekrar soruşturma açılabilir mi?
Hayır. Aynı fiil için ikinci kez disiplin soruşturması açılması “non bis in idem” (aynı fiilden iki kez cezalandırma yasağı) ilkesine aykırıdır. Ancak yeni deliller ortaya çıkarsa, soruşturma yeniden açılabilir.
Görevlendirme sırasında işlenen fiillerde disiplin amiri kimdir?
Geçici görevlendirmelerde, görevlendirildiğiniz birimdeki amir soruşturma başlatabilir, ancak cezayı vermek yetkisi asıl kadronuzun bulunduğu birimdeki disiplin amirine aittir.
Disiplin cezası aldım, görevime son verildi. Göreve iade mümkün mü?
Evet. Mahkeme kararıyla disiplin cezanızın iptali halinde, geriye dönük tüm mali ve özlük haklarınızla birlikte göreve iadeniz gerekir. İdarenin, mahkeme kararını 30 gün içinde uygulaması zorunludur. İdarenin mahkeme kararına uymaması, sorumlular hakkında görevi kötüye kullanma suçu teşkil eder.
Soruşturma sürecinde ifade vermek istemiyorum. Bu hakkım var mı?
Evet, savunma hakkınızı kullanmama tercihi size aittir. Ancak bu durumda disiplin amiri mevcut bilgi ve belgelere göre karar verir. Savunma yapmamak, hakkınızdan feragat anlamına gelmez; yine de idari yargı yoluna başvurabilirsiniz. Ancak yine de en sağlıklı olanı hakkınızı her derecede savunmak olduğundan, savunmanız istendiğinde de sendikamızdan hukuki destek alabilirsiniz.
Disiplin soruşturması geçirdim, bu durum sicilime işler mi?
Evet, disiplin cezaları özlük dosyanıza işlenir. Ancak uyarma ve kınama cezaları 5 yıl içinde tekerrür etmezse, bu cezaların özlük dosyanızdan silinmesini talep edebilirsiniz. Önemle belirtmek gerekir ki bu talep yazılı olarak yapılmalıdır.
Hakkımda disiplin soruşturması açıldı ve görevden uzaklaştırıldım (açığa alındım). Bu süreçte maaşım kesilir mi?
Görevden uzaklaştırılan memurlara, bu süre içinde aylıklarının üçte ikisi (2/3) ödenir. Bu süreçte sosyal hak ve yardımlardan (aile ve çocuk yardımı gibi) ise aynen yararlanmaya devam edersiniz. Soruşturma sonucunda memurluktan çıkarma cezası dışındaki bir işlem tesis edilir veya beraat ederseniz, kesilen 1/3'lük maaşınız topluca tarafınıza ödenir.
Görevden uzaklaştırma (açığa alma) kararı en fazla ne kadar sürebilir?
Disiplin soruşturması nedeniyle görevden uzaklaştırma kararı en fazla 3 ay sürebilir. Bu süre içinde soruşturmacı tarafından bir karar verilmesi veya tedbirin kaldırılması gerekir. Eğer hakkınızda başlatılan adli (ceza mahkemesi) bir süreç varsa, idare her 2 ayda bir durumunuzu gözden geçirerek uzaklaştırma tedbirinin devam edip etmeyeceğine karar vermek zorundadır.
Aynı olaydan dolayı hakkımda ceza mahkemesinde dava açıldı. Mahkeme sonuçlanana kadar disiplin cezası verilebilir mi?
Evet, verilebilir. 657 sayılı Kanun’un 131. maddesi uyarınca, memur hakkında aynı olaydan dolayı kamu davası açılmış olması, disiplin soruşturmasını yürütmeyi ve ceza vermeyi engellemez. Ancak memurun fiili işleyip işlemediği ceza mahkemesinde kesinleşecek bir delile bağlıysa, idare uygulamada mahkeme sonucunu bekletici mesele yapabilmektedir.
Veri hazırlama kontrol işletmeni (VHKİ) kadrosundayım. İdare beni İkmal/Levazım Mutemedi veya sınıf ve kadro ünvanım dışında başka bir işte görevlendirebilir mi?
Hayır, bu görevlendirme usulsüzdür. 657 sayılı Kanun’un 45. maddesi uyarınca hiçbir memur, sınıfının ve kadro unvanının dışında bir işte çalıştırılamaz. TSK bünyesinde sıklıkla devlet memurlarına kendi sınıfı ve kadro ünvanı dışında görevler yüklenmeye çalışılmaktadır.
Kadronuz ne olursa olsun, sınıf ve unvanınızla uyuşmayan (örneğin VHKİ için ikmal/levazım mutemetliğine görevlendirilmek) görevlendirmelere karşı yazılı itiraz hakkınız vardır. Bu biçimdeki bir dayatmada sendikamız hukuk birimiyle iletişime geçebilirsiniz.
Sendikamın aldığı iş bırakma/eylem kararına katıldığım için hakkımda disiplin soruşturması açıldı. Ceza alır mıyım?
Hayır, ceza verilmemelidir. Kanunlarda yer alan “memur grev yapamaz” kuralının aksine, Anayasa Mahkemesi ve Danıştay’ın yerleşik kararlarına göre, sendikal faaliyet kapsamında (sendikanın aldığı karar doğrultusunda) işe gelmeme veya eyleme katılma fiili "özürsüz olarak göreve gelmemek" kapsamında değerlendirilemez: Bu durum anayasal sendikal özgürlük sınırları içindedir. Böyle bir soruşturmada derhal sendikamız hukuk birimine başvurarak savunma desteği talep etmelisiniz.
Yıllık izinde, raporlu veya geçici görevde iken savunma istem yazısı tebliğ edilebilir mi? Savunma süresi ne zaman başlar?
İzinli veya raporlu olduğunuz dönemde de idare size tebligat yapabilir. Ancak hukuken sağlıklı bir savunma yapabilmeniz için fiilen görevde olmanız esastır. Tebligat izindeyken elinize ulaşmışsa 7 günlük süre başlar; fakat süre yetersiz kalacaksa idareden izninizin/raporunuzun bitiş tarihine kadar süre uzatımı talep edebilirsiniz.
Hakkımdaki soruşturmayı yürüten muhakkik (soruşturmacı) ile aramda husumet var/bana taraflı davranıyor. Ne yapabilirim?
Disiplin soruşturmalarında tarafsızlık esastır. Soruşturmacının size karşı ön yargılı olduğunu, aranızda geçmişe dayalı bir husumet (dava, şikayet vb.) bulunduğunu somut delillerle ortaya koyabiliyorsanız, soruşturmayı açan idare makamına yazılı olarak başvurarak "Muhakkikin Reddi" ve "Yeni bir muhakkik görevlendirilmesi" talebinde bulunabilirsiniz.
Muhakkik (soruşturmacı) unvan/kadro olarak benden daha alt bir pozisyonda. Bu durum usule uygun mudur?
Hayır, uygun değildir. Millî Savunma Bakanlığı Devlet Memurları ve Sözleşmeli Personel Disiplin Yönetmeliği uyarınca, soruşturmacı olarak görevlendirilecek kişinin unvan, kadro veya kıdem olarak hakkında soruşturma yürütülen memurla en azından eşit veya ondan daha üst bir konumda olması zorunludur. Kısaca muhakkik, hakkında soruşturma yapacağı personelden hiyerarşik olarak alt seviyede olamaz. Kendinizden alt unvanda birinin soruşturma yürütmesi, ileride ceza verilmesi durumunda tek başına bir iptal gerekçesidir.
Sözleşmeli personelim (4/B). 657 sayılı Kanundaki disiplin hükümleri benim için de geçerli mi?
4/B sözleşmeli personelin disiplin işlemleri, 657 sayılı Kanunun 125. maddesindeki genel hükümler ile Millî Savunma Bakanlığı Devlet Memurları ve Sözleşmeli Personel Disiplin Yönetmeliği çerçevesinde yürütülür. Sözleşmeli personelin temel savunma hakları, süreler (7 gün) ve zamanaşımı ilkeleri sözleşmeli personel için de aynen geçerlidir. Ancak sözleşmeli personelde "kademe ilerlemesinin durdurulması" cezası yerine "ücretten kesme" veya doğrudan "sözleşmenin feshi" gibi özel yaptırımlar uygulanmaktadır.
Daha önce kınama cezası almıştım. Aynı fiili tekrar işlersem ne olur?
Disiplin cezasının verildiği tarihten itibaren kanunda belirtilen süreler içinde (uyarma ve kınamada 5 yıl, diğerlerinde 10 yıl) aynı fiili tekrar işlerseniz, bir derece ağır ceza (örneğin kınama yerine aylıktan kesme) uygulanır. Buna uygulamada "tekerrür" denir. Ancak tekerrür uygulanabilmesi için ilk cezanın kesinleşmiş olması şarttır.
Toplu sözleşmede yer alan "Kısım Amiri/Şef" kriterlerine göre ek tazminat (Amir Tazminatı) alabilir miyim?
TSK'da görevli devlet memurları arasından şef ve amir ünvanını haiz olanlar ek özel hizmet (amirlik) tazminatı alabilir. Uygulamada her zaman bu ünvanlar doğrudan alınamasa da, çoğu zaman fiilen bir atölyenin, büronun veya teknik birimin başında "Amir/Sorumlu" olarak görev yapılabilmekte, birlik TMK’larında yer alan görev tanımlarında şef/amir ibaresi yer alabilmektedir.
Toplu sözleşme hükümlerine göre, birlikte çalışan personelin amiri konumunda olan ve bu durumu birlik TMK’sı ile sabit olan personele ek özel hizmet tazminatı puanı ödenmesi gerekir. İdarenin herhangi bir gerekçeyle bu ödemeyi yapmaması halinde, fiili durumun tespitiyle mahrum kalınan tazminat için alacak davası açılabilmektedir.
TSK’da görevli devlet memuru olarak sakal bırakabilir miyim veya serbest kıyafetle işe gelebilir miyim?
Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Çalışan Personelin Kılık ve Kıyafetine Dair Yönetmelik hükümleri TSK’da görevli devlet memurları için de geçerlidir. Danıştay’ın kılık-kıyafet yönetmeliğindeki bazı kısıtlamaları (sakal yasağı gibi) anayasal haklar çerçevesinde iptal etmiştir. Danıştay, söz konusu kararlarında saç uzatmanın ve sakal bırakma gibi fiillerin kişisel ifade biçimi olduğuna ve Anayasa’nın 26. maddesi ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) 10. maddesi kapsamında bir ifade özgürlüğü biçimi sayılarak korunduğunu açıkça göstermiştir. Sonuç olarak TSK’da görevli devlet memurları sakal bırakabilir veya serbest kıyafetle işe gelebilirler.